16 kwietnia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał trzy orzeczenia dotyczące kredytów frankowych (C-752/24, C-753/24 oraz C-901/24). Sprawy dotyczyły przede wszystkim roszczeń banków o zwrot kapitału oraz zasad przedawnienia.
Wyroki porządkują kwestie procesowe. Nie zmieniają jednak podstawowej zasady – ochrona konsumenta wynikająca z dyrektywy 93/13 pozostaje punktem odniesienia dla sądów.
Najważniejsze wnioski z wyroków TSUE z 16.04.2026 r.
- rozliczenie po unieważnieniu umowy odbywa się poprzez odrębne roszczenia stron
- konsument może żądać zwrotu wszystkich świadczeń wraz z odsetkami za opóźnienie
- bank może dochodzić wyłącznie zwrotu kapitału
- brak podstaw do żądania przez bank dodatkowego wynagrodzenia
- wyjątki od przedawnienia mają charakter ograniczony i wymagają indywidualnej oceny
Przedawnienie roszczeń banku – wyrok C-753/24
W sprawie C-753/24 TSUE dopuścił możliwość uwzględnienia przedawnionego roszczenia banku o zwrot kapitału. Nie jest to reguła.
Zastosowanie takiego rozwiązania wymaga każdorazowej oceny przez sąd, w szczególności z uwzględnieniem:
- długości okresu przedawnienia
- przyczyn opóźnienia po stronie banku
- zachowania stron
- wpływu rozstrzygnięcia na ochronę konsumenta
Wyjątek ten nie może prowadzić do osłabienia ochrony konsumenta. Jego zastosowanie będzie ograniczone do sytuacji szczególnych.
Czy bank może dochodzić kapitału przed zakończeniem sprawy – C-752/24
W sprawie C-752/24 TSUE wskazał, że bank może wystąpić z pozwem o zwrot kapitału przed zakończeniem postępowania o nieważność umowy. Nie przesądza to o zasadności roszczenia. Sąd krajowy ocenia, czy działanie banku pozostaje zgodne z zasadą skutecznej ochrony konsumenta. Samo wniesienie pozwu nie prowadzi do uprzywilejowania banku.
Oświadczenie konsumenta a bieg przedawnienia – C-901/24
W sprawie C-901/24 TSUE dopuścił możliwość uwzględnienia znaczenia oświadczenia konsumenta o świadomości skutków nieważności umowy. Nie oznacza to automatycznych skutków dla biegu przedawnienia. Ocena należy do sądu i wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, w tym wpływu na poziom ochrony konsumenta.
Rozliczenie kredytu frankowego po unieważnieniu umowy
Po stwierdzeniu nieważności umowy:
- konsument dochodzi zwrotu wszystkich wpłat na rzecz banku
- bank może żądać zwrotu wypłaconego kapitału
- roszczenia stron są od siebie niezależne
Konsumentowi przysługują odsetki za opóźnienie liczone od momentu wezwania banku do zapłaty.
Czy bank może żądać więcej niż kapitał?
Nie.
Z orzecznictwa TSUE wynika, że bank nie ma podstaw do dochodzenia:
- wynagrodzenia za korzystanie z kapitału
- dodatkowych odsetek
- innych świadczeń wykraczających poza zwrot wypłaconej kwoty
Co oznacza wyrok TSUE dla frankowiczów?
Wyroki z 16 kwietnia 2026 r.:
- nie wprowadzają nowych roszczeń po stronie banków
- nie zmieniają zasad rozliczeń po unieważnieniu umowy
- nie uchylają znaczenia przedawnienia jako podstawowej instytucji ochronnej
Wprowadzają natomiast możliwość oceny sytuacji wyjątkowych, które podlegają ścisłej kontroli sądu.
Kiedy konieczna jest analiza sprawy?
Analiza jest zasadna w szczególności gdy:
- bank podnosi zarzut przedawnienia
- została wniesiona sprawa o zwrot kapitału
- umowa została spłacona
- planowane jest wszczęcie postępowania
Kredyt frankowy – pomoc prawna
Kancelaria Dowlegal prowadzi sprawy dotyczące kredytów frankowych, w tym:
- analizę umowy i roszczeń
- przygotowanie strategii procesowej
- reprezentację w sporach z bankami
Możliwa jest wstępna analiza umowy kredytowej pod kątem aktualnego orzecznictwa TSUE.
FAQ – wyrok TSUE 16 kwietnia 2026
Czy bank może odzyskać kapitał mimo przedawnienia?
Tylko w wyjątkowych sytuacjach, po indywidualnej ocenie sądu.
Czy bank może pozwać przed zakończeniem sprawy frankowej?
Tak, ale nie przesądza to o zasadności roszczenia.
Czy bank może żądać dodatkowego wynagrodzenia?
Nie.
Czy wyroki zmieniają sytuację frankowiczów?
Nie zmieniają podstawowych zasad rozliczeń ani kierunku orzecznictwa.
