Warszawa, 6 września 2025 – Ogólnopolski pilotaż programu „Mediacja Frankowa” budzi coraz większe kontrowersje. Chociaż miał być sposobem na szybsze i polubowne rozwiązanie sporów między kredytobiorcami a bankami w sprawach frankowych, dane z Sądu Okręgowego w Warszawie pokazują miażdżące statystyki: tylko 15 spośród 4444 spraw zakończyło się ugodą.
Fiasko programu „Mediacja Frankowa”
Pilotażowy program mediacji frankowych, uruchomiony na początku lutego 2025 roku, miał być rewolucją w rozwiązywaniu sporów między frankowiczami a bankami. W praktyce jednak okazuje się, że zamiast przyspieszać postępowania – je wydłuża. Ugoda została zawarta zaledwie w 0,34% skierowanych spraw.
– Zdecydowana większość mediacji nie przynosi efektu. Zdaniem ekspertów są to często bezproduktywne procedury, które generują dodatkowe koszty i opóźniają wydanie wyroku – komentuje mec. Paweł Borowski, specjalista ds. spraw frankowych.
Niepokojące sygnały: Frankowicze o naciskach i manipulacjach
Do redakcji FrankNews od kilku miesięcy wpływają liczne zgłoszenia od kredytobiorców, którzy alarmują o nieprofesjonalnym i nieetycznym zachowaniu niektórych mediatorów. Z relacji wynika, że dochodzi m.in. do wymuszania zgody na mediację, zastraszania konsekwencjami finansowymi oraz rozpowszechniania dezinformacji na temat orzecznictwa w sprawach frankowych.
– Czułem, że jestem pod presją. Mediator straszył mnie kosztami procesowymi, chociaż nie wyraziłem zgody na żadną mediację. Podkreślał, że nieobecność na informacyjnym spotkaniu zostanie wykorzystana przeciwko mnie – mówi pan Michał z Warszawy, jeden z frankowiczów.
Mediacje są dobrowolne – co mówi prawo?
Zgodnie z art. 1831 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, mediacje są dobrowolne. To oznacza, że żadna strona nie może zostać do nich zmuszona. Wyjątek stanowi jedynie obowiązek udziału w spotkaniu informacyjnym, które zazwyczaj odbywa się w formule online.
Jeśli kredytobiorca nie zgadza się na mediacje, musi złożyć pisemną odmowę w ciągu 7 dni od otrzymania postanowienia sądu. W przeciwnym razie mediatorzy mogą próbować „przemycić” zgodę na mediację właśnie podczas spotkania informacyjnego, co – jak twierdzą poszkodowani – już miało miejsce.
Poradnik prawny – jak się bronić?
FrankNews przygotował kompleksowy poradnik dla osób, którym sądy zaproponowały mediację. Kluczowe zalecenia obejmują:
- Nie zwlekaj: złóż pisemną odmowę udziału w mediacji w ciągu 7 dni.
- Weź udział w spotkaniu informacyjnym i potwierdź stanowisko, najlepiej w obecności swojego pełnomocnika.
- Dokumentuj każde niewłaściwe zachowanie mediatora – mogą to być e-maile, wezwania do zapłaty czy nagrania z wideokonferencji.
- W razie nadużyć, złóż skargę do sądu, Prezesa Sądu, organizacji mediacyjnej, Ministra Sprawiedliwości lub Rzecznika Praw Obywatelskich.
Czy mediatorzy łamią prawo?
Według standardów określonych przez Kodeks Etyki Mediatora oraz ustawę, mediator ma obowiązek zachować bezstronność, neutralność, poufność i działać zgodnie z zasadą dobrowolności. Jednak wiele zgłoszeń frankowiczów wskazuje na przypadki:
- straszenia kosztami rozpraw w razie odmowy mediacji,
- faworyzowania banków,
- zniechęcania do korzystania z pomocy prawnej,
- żądania wynagrodzenia mimo braku zgody stron na mediację.
– To nie tylko łamanie etyki. W niektórych przypadkach możemy mówić wręcz o próbach wyłudzenia świadczenia – ostrzega radca prawny Katarzyna Piotrowska.
Co dalej z mediacjami? Społeczna presja rośnie
Z rosnącą liczbą skarg kredytobiorców rośnie też presja społeczna. Frankowicze domagają się transparentności oraz ukarania mediatorów nadużywających swoich funkcji. Z kolei Ministerstwo Sprawiedliwości nie komentuje jeszcze oficjalnie zarzutów, ale sprawa nabiera publicznego znaczenia.
Jeśli potwierdzą się liczne przypadki przekroczenia uprawnień przez mediatorów frankowych, możliwa będzie interwencja ustawodawcza lub instytucjonalna zmiana regulaminu programu.
Podsumowanie
Program „Mediacja Frankowa”, pomimo ambitnych założeń, okazał się w praktyce nieskuteczny i budzi poważne zastrzeżenia etyczne. Kredytobiorcy frankowi powinni pamiętać, że udział w mediacjach jest dobrowolny, a każdy przypadek nacisku ze strony mediatora należy dokumentować i zgłaszać odpowiednim instytucjom. Przejrzystość i uczciwość procedur są kluczowe dla przywrócenia zaufania do wymiaru sprawiedliwości.
A co Ty sądzisz o mediacjach frankowych? Czy to realna szansa na polubowne rozwiązanie sporu, czy tylko przeszkoda w drodze do sprawiedliwości?
